16.09.2018
, niedziela
, godz. 12:00
Oratorium Marianum
plac Uniwersytecki 1, Wrocław
Vaghezze e ricercari – muzyczne skarby Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu
Wykonawcy:

Ensemble Imaginarium:
Enrico Onofri – skrzypce, kierownictwo muzyczne
Luca Guglielmi – klawesyn
Simone Vallerotonda – arcylutnia

Program:

Giovanni Bassano Ricercata seconda z Ricercate, passaggi et cadentie (Wenecja, 1585; wersja z Breslau manuscript)
Giulio Mussi da Lodi La Spelada – canzona z Il primo libro delle canzoni op. 5 (Wenecja, 1620)
Biagio Marini La Orlandina – symfonia, La Gardana – symfonia i La Caotorta – galiarda z Affetti musicali op. 1 (Wenecja, 1617)
Giovanni Bassano Ricercata terza z Ricercate, passaggi et cadentie (Wenecja, 1585; wersja z Breslau manuscript)
Bartolomé de Selma y Salaverde Canzon terza z Canzoni, Fantasie et Correnti (Wenecja, 1638)
Giovanni Battista Fontana Sonata terza z Sonate a 1, 2, 3 (Wenecja, 1641)
Stephen Nau Fantasia 7, Fantasia 6 (Breslau manuscript, Mus. MS 114)
Dario Castello Sonata prima z Sonate concertate in stil moderno (Wenecja, 1640)
Stephen Nau Ballet Mercury i Berg[a]masca [von] Nürrnberg bekommen (Breslau manuscript, Mus. MS 114)
Giovanni Legrenzi La Colloreta – sonata z Sonate a due e tre (Wenecja, 1655)
Stephen Nau Fantasia 47 (Breslau manuscript, Mus. MS 114)
Biagio Marini Sonata variata z Sonate, symphonie, canzoni (…) op. 8 (Wenecja, 1629)
Francesco Rognoni Vestiva i colli del Palest[r]ina – Modo di passeggiar con diverse inventioni non regolate al canto z Selva de varii passaggi (…) (Mediolan, 1620; wersja z Breslau manuscript)

Czas trwania koncertu: [90']

Na festiwal Wratislavia Cantans powraca czarodziej skrzypiec Enrico Onofri, który podbił serca publiczności trzy lata temu. Także tym razem wystąpi ze swoim zespołem Imaginarium Ensemble, którego członkowie są ekspertami w dziedzinie muzyki włoskiego baroku. Grupa pozwoli nam podejrzeć życie wrocławskiego skrzypka w XVII wieku – usłyszymy popularne wówczas utwory, przekonamy się, jakiej wirtuozerii i umiejętności improwizacji wymagano wtedy od solistów.

Dyrektorowi artystycznemu festiwalu, Giovanniemu Antoninemu, bardzo zależy, aby co roku prezentować kompozycje z unikatowych zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Tym razem osią przewodnią koncertu będzie tzw. manuskrypt z Breslau – badania nad nim niedawno zelektryzowały świat muzyki dawnej. Historia manuskryptów muzycznych z wrocławskiej biblioteki jest tak skomplikowana, jak niełatwe są dzieje ziem polskich i całej Europy, zwłaszcza w XX wieku. W tytule koncertu mowa o skarbach Biblioteki Uniwersyteckiej „Na Piasku”, która przejęła zbiory (m.in. rękopisów i starodruków nutowych) przedwojennej Staats-und Universitätsbibliothek. Jednak manuskryptu z Breslau próżno szukać w Bibliotece „Na Piasku”. Bezcenne zbiory z powodu zagrożenia nalotami aliantów były od 1942 r. ewakuowane do bibliotek prowincjonalnych na całym Dolnym Śląsku. Po wojnie kolekcja znana pod numerem katalogowym Slg Bohn Mus. ms. 114 została odnaleziona przez Armię Czerwoną i wywieziona do Moskwy, a stamtąd do biblioteki w Berlinie Wschodnim, i w zjednoczonym już Berlinie znajduje się do dziś. Wszystko to jednak działo się w tajemnicy – z powodu zawirowań politycznych zimnej wojny odnalezienie zbiorów z Wrocławia pozostawało sekretem, więc aż do 1990 r. skarby muzyki baroku uważano za bezpowrotnie stracone.
W rękopisie Slg Bohn Mus. ms. 114 znajdziemy wszystkie istotne gatunki muzyczne, po które mógł sięgnąć skrzypek w XVII wieku – tańce, wariacje, sonatę, canzony i przede wszystkim czterdzieści sześć bogatych muzycznie utworów nazywanych ricercar, fantazja, toccata. Daje to o wiele pełniejszy obraz praktyki zawodowej skrzypków, niż sugerują znane już starodruki, stąd szczególna wartość wrocławskich zbiorów. Są jakby prywatną antologią nut przepisanych pospiesznie (jak twierdzą grafolodzy) z rozpowszechnionych w tamtym czasie włoskich wydawnictw oraz rękopisów z Niemiec i Italii.

Najbardziej pomysłowa z wielu fantazji w zbiorze wydaje się kompozycja Francuza Stephena Naua. Włoch Biagio Marini, jeden z pierwszych profesjonalnych wirtuozów skrzypiec, mieszkał wiele lat w Niemczech, więc nic dziwnego, że jego dzieła rozbrzmiewały we Wrocławiu. Twórczość hiszpańskiego fagocisty Bartolomégo de Selma y Salaverde znana jest tylko z jednej zachowanej księgi, wiemy jednak o jego związkach z polsko-szwedzkim dworem Wazów. Najbardziej znany obecnie może się nam wydawać Dario Castello, z weneckiej muzycznej dynastii. Był popularny również za życia dzięki wymagającym technicznie, ale niezwykle ciekawym sonatom wydawanym już wtedy w całej Europie.

Dziś znów możemy cieszyć się tym wielokulturowym dziedzictwem we Wrocławiu. Zapał artystów i muzykologów pozwala wydobyć cenne kompozycje nie tyle spod bibliotecznego kurzu, ile spod warstw polityczno-historycznych zaszłości. Zapraszamy na koncert zachwycającej barokowej muzyki, która – jak przed wiekami – zbliża do siebie ludzi różnych narodowości.

Cennik:
Typy miejsc Rodzaj biletów Ceny
Miejsca VIP
  • Bilet VIP
90 PLN
Miejsca normalne
  • Bilet normalny
  • Bilet ulgowy
70 PLN
50 PLN
Bilety na to wydarzenie nie podlegają zwrotowi. / Tickets for this event are not refundable.
Enrico Onofri / fot. Maria Svarbova