UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

W naszym serwisie stosuje się pliki cookies, które są zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celu ułatwienia nawigacji oraz dostosowania serwisu do preferencji użytkownika. Szczegółowe informacje o plikach cookies znajdziesz w Polityce Prywatności. Zablokowanie zapisywania plików cookies na urządzeniu końcowym lub ich usunięcie możliwe jest w po właściwym skonfigurowaniu ustawień przeglądarki internetowej. Więcej o blokowaniu i usuwaniu plików cookies znajdziesz w Polityce Prywatności. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.

Rozumiem
12
Września 2017
wtorek
godz. 19:00
NFM, Sala Główna
plac Wolności 1, Wrocław
Moniuszko – Widma
Wykonawcy:

Andrzej Kosendiak – dyrygent, kierownictwo muzyczne
Jarosław Bręk – bas-baryton (Guślarz)
Aleksandra Kubas-Kruk – sopran (Zosia)
Antoni Szuszkiewicz, Mikołaj Szuszkiewicz – soliści Chóru Chłopięcego NFM (Aniołek/Staś)
Małgorzata Podzielny – przygotowanie
Jerzy Butryn – bas (Zły Pan)
Bogdan Makal – bas (Starzec)
Mariola Cierpioł – mezzosopran (Sowa)
Michał Ziemak – baryton (Kruk)
Mariusz Bonaszewski, Paweł Janyst, Przemysław Wasilkowski, Beata Passini – aktorzy
Franciszka Kierc-Franik, Iga Załęczna – tancerki
Emilia Górnisiewicz, Jan Grządziela, Paweł Boczkowski – szczudlarze 
Anna Wieczorek, Anna Zachciał, Weronika Pawlik, Martyna Matoliniec, Magdalena Zabel, Piotr Michalczuk, Paweł Bernadowski, Jacek Schmidt, Krzysztof Paździora, Jakub Mieszała, Wojciech Zygmunt (Studenci Wydziału Lalkarskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, Filia we Wrocławiu) – aktorzy 
Chór NFM
Agnieszka Franków-Żelazny – kierownictwo artystyczne
Wrocławska Orkiestra Barokowa
Jarosław Thiel – kierownictwo artystyczne

Paweł Passini – reżyseria
Aleksandra Konarska, Paweł Janyst – asystenci reżysera
Zuzanna Srebrna – scenografia oraz kostiumy
Katarzyna Leks – asystent scenografa
Katarzyna Łuszczyk – reżyseria światła
Agata Konarska – wizualizacje

Program:

Stanisław Moniuszko Widma

 

Spektakl powstał we współpracy z Państwową Wyższą Szkołą Teatralną w Krakowie Filia we Wrocławiu

Paweł Passini / fot. archiwum artysty

Czas na polski akcent w programie 52. Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans. Tym razem usłyszymy jedno z zapomnianych dzieł Stanisława Moniuszki – niezwykłą kantatę Widma.

Niemal zapomniana dziś kantata Widma Moniuszki to utwór, który już krótko po premierze cieszył się dużą popularnością. Dzień po pierwszym publicznym wykonaniu kompozycji w „Dzienniku Warszawskim” pisano, że: „Widma są tym w muzyce, czym Dziady w literaturze”. Oparta na II części Mickiewiczowskich Dziadów kantata to dzieło przepełnione muzyką ludową i wiernie oddające treść literackiego oryginału. Zrządzeniem losu przez lata było w cieniu nieco młodszej kompozycji Moniuszki – Strasznego dworu. Dziś Widma wracają do sal koncertowych, by zachwycać swym oryginalnym brzmieniem. Skąd wzięło się u Moniuszki zainteresowanie Dziadami? Niektórzy badacze sugerują, że nie tylko ze względu na fascynacje twórczością jednego z wieszczów. Ponoć kompozytor miał okazję wziąć udział w pogańskim rytuale zadusznym, a potem zapragnął go wiernie odtworzyć za pomocą muzyki.

Moniuszko nie był pierwszym kompozytorem, który czerpał inspirację z Dziadów. Uprzedził go niejaki Wojciech Sowiński – twórca, którego dzieła nie przetrwały jednak próby czasu. Stąd też to jednak Moniuszkę uznaje się za autora pierwszej udanej muzycznie interpretacji dzieła Mickiewicza. Później po Dziady sięgnęło jeszcze szesnastu polskich kompozytorów. Sam Moniuszko wracał do tekstu wielkiego polskiego romantyka również w innych kompozycjach, m.in. w Duettino i Pieśni pustelnika. Jednak klimat Mickiewiczowskiego dramatu najpełniej oddają Widma – utwór, którego prawykonanie kompozytor wspominał z dozą właściwego sobie humoru: „W chórze było osób czterdzieści. Śpiewaczkę miałem znakomitą. O barytonie jako o ryczywole zamilknąć wolę”.

Nota reżyserska [Paweł Passini]

Widma Stanisława Moniuszki to próba umiejscowienia w kanonie muzycznego dziedzictwa Europy cząstki arcydramatu Adama Mickiewicza Dziady. Kompozytor poszukuje uniwersalnego muzycznego języka dla jednego z najbardziej hermetycznych tekstów naszej tradycji. Wybiera do tego celu II część, czyli „pełen guślarstwa obrzęd świętokradzki” – gusła odprawiane przez chłopstwo po kryjomu w przycmentarnej kaplicy. Mimo licznych skreśleń w tekście – powstaje wszak nowa forma sceniczna – Moniuszko decyduje się zawrzeć w partyturze uwagę autora: „DZIADY. Jest to nazwisko uroczystości obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandii, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą kozła, na której przewodniczył Koźlarz, Huslar, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz). (...) Dziady nasze mają to szczególnie, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej, zwłaszcza iż dzień zaduszny przypada około czasu tej uroczystości. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewami przynosi ulgę duszom czyścowym.

Cel tak pobożny święta, miejsca samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne przemawiały niegdyś silnie do mojej imaginacji; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach powracających z prośbami lub przestrogami; a we wszystkich zmyśleniach poczwarnych można było dostrzec pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowie przedstawiane.
Poema niniejsze przedstawi obrazy w podobnym duchu, śpiewy zaś obrzędowe, gusła i inkantacje są po większej części wiernie, a niekiedy dosłownie z gminnej poezji wzięte”.
 
Mickiewicz i Moniuszko poszukują w ludowym obrzędzie obcowania ze zmarłymi bijącego źródła duchowości. Równocześnie zdają się wskazywać na jego realność i celowość. Mówią: potrzebujemy rozmowy z naszymi zmarłymi, ponieważ – wbrew pozorom – to żywi wychodzą z tego obrzędu nakarmieni i pocieszeni. Dwoje zmarłych dzieci przylatuje, żeby powiedzieć swoim rodzicom, że w swoim krótkim życiu „nic gorzkiego nie zaznały”, że już prawie znajdują się w Raju i tylko ziarnko goryczy dzieli je od zbawienia. Zły Pan zjawia się, aby utwierdzić nas – jego ofiary – że za wszystkie zbrodnie zostanie wymierzona kara; może nie na „tym”, ale z całą pewnością na „tamtym” świecie. Wreszcie Dziewica, która ukazuje się w ciemności starej kaplicy, aby opowiedzieć historię swojej zagadkowej śmierci, życia, którego nie udało jej się przeżyć za życia, i łączącej je namiętnej tęsknoty, nie pozwalającej „ani wzbić się pod niebiosa, ani dotknąć ziemi”. I na koniec milczące Widmo, które wymyka się władzy Guślarza, które nie chce albo nie może odejść, które sprawia, że obrzęd musi odbyć się znów za rok.

Zadaliśmy sobie pytanie w ciemności własnej, osobistej, dzisiejszej – jakie widma mogłyby się nam ukazać. I przyszły do nas ofiary wojny, tej ostatniej w Syrii, ale i tych wcześniejszych, równie bestialskich i bezsensownych. Dlatego śpiewności moniuszkowskiej frazy przeciwstawiamy ostrość rozwibrowanego ludzkiego organizmu. W ekspresji ruchu, w post-apokaliptycznej estetyce, w ofierze, jaką na scenie aktor i tancerz składają z ciała – w nich poszukujemy kontrapunktu i dopełnienia. I stawiamy pytanie: czy jeszcze potrafimy uczestniczyć w obrzędzie, czy jesteśmy już tylko grupą zamaskowanych obserwatorów. Czy gotowi jesteśmy usłyszeć głosy naszych zmarłych?
 
„Dla Passiniego tekst Dziadów jest czymś w rodzaju guślarskiego zaklęcia, kompozycją słów wyposażonych w wyjątkową moc przypominania, budzenia, uruchamiania tego, co w świadomości czy wyobraźni ludzi współczesnych zapomniane, uśpione, zastygłe. Interesuje go duchowy i sprawczy wymiar tekstu, którego autorem jest Mickiewicz, ale pierwotnym nadawcą wydaje się bóstwo albo właśnie wspólnota narodowa. (…)
Anioły i diabły w Dziadach nie są więc tylko cytatem teatralnym, są raczej konwencją sygnalizującą prawdziwy wymiar zdarzeń i doświadczeń bohaterów dramatu. Passini świetnie go rozpoznaje, ale należy do artystów, którzy jak Mickiewicz bardzo poważnie traktują kryzys zracjonalizowanej zachodnioeuropejskiej duchowości i szuka w teatrze adekwatnych sposobów na jej ożywienie. Mickiewicz odwołał się do pogańskich dziadów, które jeszcze za jego czasów praktykował lud, by dzięki nim w III części ożywić moc chrześcijańskich zaduszek i rozegrać cały dramat na planie misterium. Passiniemu, prawie dwieście lat później, do uruchomienia sakralnej anamnezy służy sam teatr, czego nauczył się od swoich mistrzów: Artauda, Kantora i Grotowskiego”.

:
Cennik:
Typy miejsc Dostępność Rodzaj biletów Ceny
VIP Dostępne
  • Bilet VIP
  • Bilet VIP & VIP Room
150 PLN
250 PLN
I kategoria Dostępne
  • I kat - Bilet normalny
  • I kat - Bilet ulgowy
  • -10 zł z Kartą Melomana - Bilet normalny
  • -10 zł z Kartą Melomana - Bilet ulgowy
110 PLN
90 PLN
100 PLN
80 PLN
II kategoria Dostępne
  • II kat - Bilet normalny
  • II kat - Bilet ulgowy
90 PLN
70 PLN
III kategoria Ostatnie miejsca
  • III kat - Bilet normalny
  • III kat - Bilet ulgowy
50 PLN
30 PLN
Bilety na to wydarzenie nie podlegają zwrotowi. / Tickets for this event are not refundable.

Oglądaj

Oficjalny spot festiwalu

Podobne wydarzenia

07
września 2017 | czwartek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Główna
Monteverdi – Il ritorno d’Ulisse in patria
08
września 2017 | piątek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Główna
Monteverdi – Il ritorno d’Ulisse in patria
08
września 2017 | piątek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
Ewangelicko-augsburski kościół Opatrzności Bożej
Die Kunst der Fuge
08
września 2017 | piątek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
kościół pw. św. Andrzeja Apostoła
Barwy dźwięków | Środa Śląska
08
września 2017 | piątek
godz. 19:30
Wratislavia Cantans
Sala Koncertowa Filharmonii Kaliskiej, Aula WPA UAM
La Morte della Ragione | Kalisz
09
września 2017 | sobota
godz. 15:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Kameralna
Wydarzenie towarzyszące | Wykład Jerzego Stankiewicza oraz projekcja filmu „Urok niemożliwości"
Ostatnie miejsca: 45
09
września 2017 | sobota
godz. 17:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Czerwona
Koniec czasu
09
września 2017 | sobota
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
kościół ewangelicko-augsburski pw. Apostołów Jana i Piotra
Die Kunst der Fuge | Syców
09
września 2017 | sobota
godz. 19:30
Wratislavia Cantans
bazylika Mniejsza Nawiedzenia NMP
La Morte della Ragione | Bardo
09
września 2017 | sobota
godz. 21:00
Wratislavia Cantans
kościół Uniwersytecki pw. Najświętszego Imienia Jezus
Monteverdi – Nieszpory
10
września 2017 | niedziela
godz. 17:00
Wratislavia Cantans
Ratusz, Sala Wielka
Rosa del ciel – muzyczne skarby Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu
10
września 2017 | niedziela
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
Zamek Książęcy, Sala Rycerska
Die Kunst der Fuge | Oleśnica
Ostatnie miejsca: 9
10
września 2017 | niedziela
godz. 20:00
Wratislavia Cantans
Synagoga pod Białym Bocianem
La Morte della Ragione
11
września 2017 | poniedziałek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Główna
Et exspecto resurrectionem
11
września 2017 | poniedziałek
godz. 19:30
Wratislavia Cantans
kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
Rosa del ciel – muzyczne skarby Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu | Krotoszyn
13
września 2017 | środa
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy
Stabat Mater | Bolesławiec
13
września 2017 | środa
godz. 20:00
Wratislavia Cantans
Bazylika mniejsza pw. św. Elżbiety (kościół Garnizonowy)
500-lecie reformacji
14
września 2017 | czwartek
godz. 19:30
Wratislavia Cantans
kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Młodzi Mistrzowie | Bielawa
14
września 2017 | czwartek
godz. 20:00
Wratislavia Cantans
kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja
Stabat Mater
15
września 2017 | piątek
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
kościół pw. Św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego
Mistrzostwo włoskiej polifonii
15
września 2017 | piątek
godz. 19:30
Wratislavia Cantans
kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Telemann – Brockes-Passion | Kłodzko
15
września 2017 | piątek
godz. 20:00
Wratislavia Cantans
kościół pw. NMP Królowej Polski
Młodzi Mistrzowie | Głogów
16
września 2017 | sobota
godz. 17:00
Wratislavia Cantans
NFM, Sala Czerwona
Młodzi Mistrzowie
16
września 2017 | sobota
godz. 20:00
Wratislavia Cantans
kościół pw. Św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego
Telemann – Brockes-Passion
Ostatnie miejsca: 1
17
września 2017 | niedziela
godz. 19:00
Wratislavia Cantans
Opera Wrocławska
Mozart – La clemenza di Tito

Narodowe Forum Muzyki (NFM) – instytucja kultury miasta Wrocławia, współprowadzona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Gminę Wrocław, Województwo Dolnośląskie, zarejestrowana w Rejestrze Instytucji Kultury Gminy Wrocław pod nr RIK 38/2014.

Mecenasi:

Rozwój działalności artystycznej i edukacyjnej NFM poprzez zakup sprzętu i wyposażenia współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego VIII osi priorytetowej Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury, dla której Instytucją Pośredniczącą jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. DZIAŁANIE: 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura I Środowisko 2014-2020 | Więcej o projekcie