Saksofonista Darius Jones i pianista Nduduzo Makhathini uważają improwizację za narzędzie dające dostęp do pamięci i historii ich ludów oraz do duchowego wymiaru muzyki. Ten pierwszy czerpie z doświadczenia afroamerykańskiego, drugi zaś – z dziedzictwa Zulu i południowoafrykańskiego jazzu. Żaden z nich nie rekonstruuje przeszłości. Obaj przekładają ją na osobisty, współczesny język, w którym tradycja staje się żywym źródłem artystycznej wolności.
Darius Jones jest amerykańskim saksofonistą altowym i kompozytorem. Jako swoich mistrzów wymienia Ornette’a Colemana, Roscoe Mitchella i Sun Ra, odwołuje się również do gospel i czarnej muzyki. W rezultacie jego działań powstaje twórczość jednocześnie zaskakująca i brzmiąca znajomo, momenty chaosu równoważąca klarownymi fragmentami, w nich zaś najważniejszy jest groove. Najnowsza płyta Jonesa, Legend of e’Boi (The Hypervigilant Eye), ukazała się w 2024 roku i została nagrana wraz z kontrabasistą Chrisem Lightcapem oraz perkusistą Geraldem Cleaverem. Stanowi siódmy rozdział zaprojektowanego na dziewięć albumów monumentalnego cyklu Man’ish Boy. Jego autor poprzez te wydawnictwa stopniowo realizuje plan stworzenia wielowątkowej epopei o dziejach społeczności afroamerykańskiej.
Drugą część wieczoru wypełni prapremiera powstała na zamówienie Jazztopadu i przygotowana przez Nduduzo Makhathiniego. Modalities of Same-ness: Unity Suite na fortepian i kwartet smyczkowy wykona sam twórca wraz z Lutosławski Quartet. Ten południowoafrykański pianista i kompozytor wyrósł z jazzu i tradycji muzycznej Zulu. W swojej pracy łączy ich elementy z rytuałem, duchowością i pamięcią kulturową, szukając brzmienia, które – jak sam twierdzi – prowadzi go do domu i przywołuje ducha wspólnoty. Towarzyszący mu Lutosławski Quartet to jeden z najważniejszych polskich kwartetów smyczkowych. Powstał w 2007 roku i koncentruje się na muzyce XX i XXI wieku, łącząc klasyczny repertuar z prawykonaniami i elementami improwizowanymi.
Wszystkich wielbicieli jazzu i muzyki improwizowanej, jak i tych, którzy dopiero zaczynają z nimi swoją przygodę, zachęcamy do zakupu karnetu na nadchodzącą, 23. edycję Jazztopad Festival!