Który rok był najważniejszy w historii jazzu? Długo można by wymieniać daty premier kolejnych rewolucyjnych nagrań czy najważniejszych koncertów. Mimo to wydaje się, że jest jeden rok, co do wyjątkowości którego panuje powszechna zgoda: chodzi o 1959. Wówczas ukazały się Time Out Dave’a Brubecka czy The Shape of Jazz to Come Ornette’a Colemana. To właśnie ten ostatni album jest szczególnie interesujący w kontekście wieczoru otwarcia 21. edycji Jazztopad Festival – usłyszymy bowiem jego współczesną interpretację.

Muzyka, którą proponował Ornette Coleman, wywoływała w jego czasach konsternację, szok, a nawet złość. Wprawdzie jej korzenie sięgały tradycji ludowego bluesa i rozpędzonego bebopu Charliego Parkera, jednak owoce tych inspiracji okazały się dla wielu współczesnych niemożliwe do strawienia. Coleman był pierwszym artystą, który w tak wyrazisty i bezkompromisowy sposób uwolnił muzykę jazzową od harmonicznych zobowiązań i przewidywalnych ról w zespole. Postawił na surowość i chropowatość brzmienia, daleko idącą swobodę ekspresji – i robił to niezależnie od ostrej krytyki, z którą się stykał. Wielu się z nim nie zgadzało, ale usłyszeć go chciał każdy. Gdy w 1959 roku jego kwartet miał przez dwa tygodnie występować w nowojorskim klubie Five Spot, rezydencję przedłużono do ponad dwóch miesięcy.

Gdy dziś słucha się The Shape of Jazz to Come, okazuje się, że album niezmiennie emanuje szczerością. Zarejestrowane na nim dźwięki tchną empatią wobec tego, co nieidealne, ludzkie i... autentyczne. Awangardowa płyta nagrana była w kameralnym, czteroosobowym składzie. Obsada wrocławskiego koncertu została pomyślana jednak inaczej. Jazzowemu sekstetowi przewodzić będzie syn Ornette’a Colemana – perkusista Denardo – a razem z grupą wystąpi orkiestra pod dyrekcją Ernsta Theisa. Urodzony w 1956 roku Denardo Coleman grał z ojcem przez większość swojego życia. Dziś kieruje kilkoma przedsięwzięciami, dzięki którym wraca do tamtego repertuaru. Jednym z nich jest właśnie The Shape of Jazz to Come Orchestra Concert.