Oratorium Mesjasz, którego wysłuchamy w wykonaniu Wrocław Baroque Ensemble pod dyrekcją maestra Andrzeja Kosendiaka, to jedno z najwspanialszych arcydzieł muzyki baroku. Choć jego autor, Georg Friedrich Händel urodził się w Niemczech, prawdziwą sławę zdobył w Anglii, gdzie osiadł w 1712 roku. Początkowo dominował na londyńskich scenach jako twórca włoskich oper, ciesząc się hojnym mecenatem królewskim. Jednak zmiana gustów publiczności i sukces anglojęzycznej Opery żebraczej Johna Gaya i Johanna Christopha Pepuscha skłoniły Händla do poszukiwania nowej formy wyrazu. Postawił wówczas na oratoria w języku angielskim – dramatyczne utwory chóralne bez akcji scenicznej – co zapewniło mu trwałą sympatię brytyjskich odbiorców.

Przełomowy Mesjasz powstał w ekspresowym tempie, bo w ciągu zaledwie trzech tygodni na przełomie sierpnia i września 1741 roku. Choć dziś dostrzega się tym owoc geniuszu, to ów pośpiech i rzekoma niedbałość w zapisie partytury były przyczyną napiętych relacji kompozytora z Charlesem Jennensem, autorem libretta. Do światowego prawykonania oratorium doszło 13 kwietnia 1742 roku w Dublinie i okazało się ono gigantycznym sukcesem. Zainteresowanie było tak duże, że wybierających się na premierę panów proszono o nienoszenie szabel, a panie o rezygnację z obręczy w sukniach, by w Great Music Hall mogło się zmieścić siedemset osób. Choć w Londynie dzieło początkowo przyjęto chłodniej, po rewizjach partytury na stałe wpisało się ono w kanon muzyki zachodniej.

Struktura oratorium obejmuje trzy części: zapowiedź nadejścia Zbawiciela, historię Jego życia, śmierci i zmartwychwstania oraz wizję zbawienia ludzkości. Händel po mistrzowsku połączył kunsztowną polifonię z rytmiką taneczną i nowatorskimi efektami. Najsłynniejszą częścią utworu pozostaje chór „Alleluja”, w którym brawurowo zestawione zostały zawołania śpiewaków i epizody utrzymane w technice imitacyjnej. Choć opowieść o królu Jerzym II wstającym z zachwytu nad tą muzyką prawdopodobnie nie jest prawdziwa, sam zwyczaj słuchania tego fragmentu przez Anglików w postawie stojącej przetrwał stulecia. Entuzjazm, z jakim odbiera się Mesjasza, ma natomiast wymiar globalny i ponadczasowy.

Współorganizator:


Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego