Dzieła Rodolphe’a Kreutzera znane są chyba wszystkim młodym adeptom gry na skrzypcach. Jego 42 etiudy i kaprysy towarzyszą przyszłym wirtuozom od najmłodszych lat, wprowadzając ich w tajniki technik wiolinistycznych. Niewątpliwy talent francuskiego pedagoga i wirtuoza przez lata doceniali nie tylko jego uczniowie, lecz także inni twórcy. Za sprawą Ludwiga van Beethovena Kreutzerowi dedykowano szereg utworów – co ciekawe, nie tylko muzycznych. Usłyszymy je już niebawem w Narodowym Forum Muzyki w wykonaniu artystów Lutosławski Quartet oraz ich gości.

Beethovena i Kreutzera nigdy nie połączyły więzy przyjaźni. Twórca „Eroiki” był jednak pod ogromnym wrażeniem umiejętności francuskiego wirtuoza i postanowił zadedykować mu jedną ze swych sonat skrzypcowych. Stało się to pod wpływem pewnego impulsu (Beethoven wszak nie należał do postaci o powściągliwym czy spokojnym usposobieniu). W 1803 roku kompozytor zaproponował wykonanie swojej najnowszej sonaty przybyłemu do Wiednia innemu znakomitemu skrzypkowi. Był nim George Augustus Polgreen Bridgetower – postać budząca sensację nie tylko z uwagi na niesamowite umiejętności, lecz także ze względu na swoje afrykańsko-europejskie korzenie.  Artysta zgodził się na wykonanie dzieła wraz z jego twórcą, a ich wspólny występ odniósł znaczący sukces. Niestety tuż przed wydaniem kompozycji muzycy pokłócili się. W efekcie IX Sonatę skrzypcową Beethoven dedykował Kreutzerowi, który cieszył się wówczas opinią najsłynniejszego skrzypka w Europie. Po otrzymaniu rękopisu francuski wirtuoz oświadczył, że dzieło jest niewykonalne i nigdy nie zdecydował się zaprezentować go publiczności. Niezależnie od tego do kompozycji na zawsze już przylgnął przydomek „Kreutzerowska”.

Porywający utwór Beethovena stał się inspiracją dla Lwa Tołstoja. Literat usłyszał go w zaciszu własnego domu po 85 latach od czasu jego powstania. Będąc pod wrażeniem dzieła, nakreślił kilkunastostronicowe opowiadanie, które opatrzył takim samym tytułem. W powstałej w ten sposób dramatycznej historii zazdrosnego małżonka kompozycja Beethovena ma niebagatelne znaczenie. To właśnie ten utwór wykonuje żona bohatera wraz z nowo poznanym skrzypkiem, co staje się początkiem podejrzeń jej męża o romans, doprowadzających do tragicznego zakończenia historii. Wzruszającą prozę Tołstoja postanowił zaś wykorzystać czeski kompozytor Leoš Janáček w I Kwartecie smyczkowym – jednym z niewielu swych programowych dzieł kameralnych. Janáček, w przeciwieństwie do Tołstoja, skoncentrował się przede wszystkim na postaci nieuczciwie osądzonej małżonki.