Nawet trzysta nut może wyśpiewać na jednej sylabie kapłan sprawujący liturgię w rycie mozarabskim. Przebogata w melizmaty, misteryjna muzyka, która swymi korzeniami sięga czasów starożytnych, przenosi słuchaczy w inny wymiar duchowy. Dziedzictwo śpiewu sakralnego z Półwyspu Iberyjskiego przedstawi Marcel Pérès – kochany przez publiczność, nieobawiający się kontrowersji, jeden z najsłynniejszy artystów-badaczy dawnej twórczości – wraz ze swoim znakomitym zespołem Ensemble Organum i pochodzącymi z Maroka śpiewakami z tradycji Samaa.
Chorał mozarabski wywodzi się z rytu wizygockiego obecnego w Kościele w Hiszpanii we wczesnym średniowieczu. Co ciekawe, zakładał on użycie łaciny – w tym samym czasie w Rzymie msze celebrowano jeszcze po grecku. Muzyka składająca się na ten ryt jest starszą formą niż chorał gregoriański. W 711 roku ludy z północnej Afryki przekroczyły Cieśninę Gibraltarską i stopniowo opanowały znaczną część Półwyspu Iberyjskiego. Najeźdźcy pozwolili Hiszpanom pozostać chrześcijanami, musieli oni jednak opłacać dodatkowy podatek i nie mogli zajmować wyższych stanowisk administracyjnych. Zmuszeni byli też przejąć obyczajowość i styl życia przybyszów, przez co nazywano ich musta’rab, co znaczy „upodobniony do Arabów”. W ten sposób powstało określenie „mozarabowie”, używane w odniesieniu do chrześcijan żyjących wśród muzułmanów na podbitych przez islam terenach Hiszpanii. W XI wieku papież Grzegorz VII postanowił ujednolicić sposób sprawowania mszy świętej w całym Kościele, wprowadzając wszędzie ryt rzymski. Jednak dla mozarabów ich lokalna liturgia była ważną formą zachowania chrześcijańskiej tożsamości w muzułmańskim otoczeniu, dlatego ojciec święty zgodził się, by w Toledo dalej odprawiano mszę w rycie mozarabskim. Do podtrzymania tradycji przyczynił się wielce arcybiskup Francisco Jiménez de Cisneros – to właśnie do piętnastowiecznych śpiewników z czasów rządów tego metropolity sięgnął Pérès, przygotowując program tego koncertu. Wywodzący się z czasów starożytnych ryt i jego muzyka przetrwały do współczesności, a wierni doczekali się w XX wieku, w ramach posoborowej odnowy liturgii, papieskiej zgody na sprawowanie rytu mozarabskiego w całej Hiszpanii.
Piękno w prostocie, operowanie recytatywami stosowanymi w dialogu kapłana z ludem oraz śpiewem zdobnym w liczne i bardzo rozbudowane melizmaty – to cechy chorału mozarabskiego. Badacze wskazują w mozarabskiej muzyce i rytuale elementy wywodzące się prawdopodobnie jeszcze od pierwszych gmin chrześcijańskich. Twierdzą też, że ryt ten rzuca światło na celebrację liturgii w starożytności – w czasach chrześcijan gromadzących się w katakumbach, a nawet pierwszych wspólnot ochrzczonych w Jerozolimie.
Ensemble Organum / fot. M. Grando
Wratislavia Cantans
Śródziemnomorska mozaika | chorał mozarabski
10.09.2019
wt.
19:00
Wrocław, kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja
Program:
Chorał mozarabski i marokańska tradycja Samaa
Czas trwania koncertu: [60']
Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości
Wykonawcy:
Marcel Pérès – kierownictwo artystyczne
Ensemble Organum
Lokalizacja:
Wrocław, kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja
plac Kościelny 1, Wrocław
Cennik:
od 50 do 110 złNFM Audio Player - obsługa komponentu Event
NFM Video Panel - obsługa komponentu Event
Podobne wydarzenia
Samson i Dalila
Thomas Guggeis / NFM Filharmonia Wrocławska
03.09
czw.
19:00
NFM, Sala Główna ORLEN
Sì dolce è’l tormento
ll Giardino Armonico / Giovanni Antonini
04.09
pt.
19:00
NFM, Sala Czerwona
Podróże Guliwera
Bartłomiej Nizioł / Alexander Sitkovetsky
05.09
sob.
15:00
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Salon romantyczny
Podróże Guliwera
Bartłomiej Nizioł / Alexander Sitkovetsky
05.09
sob.
18:00
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Salon romantyczny
Koronacja wenecka 1595
Paul McCreesh / Gabrieli Consort & Players
05.09
sob.
20:00
Wrocław, kościół pw. św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego
Na spokojnym, ciemnym morzu
Recital Andrzeja Filończyka
 
06.09
niedz.
19:00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
De Machaut – miłość, polityka i fortuna
Tomasz Dobrzański / Ars Cantus
07.09
pon.
19:00
Wrocław, Ratusz, Sala Wielka
Kup bilet
Ostatnie bilety!
Horyzont
Bartłomiej Nizioł / NFM Orkiestra Leopoldinum
08.09
wt.
19:00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Dydona i Eneasz
Ottavio Dantone / Accademia Bizantina
09.09
śr.
19:00
Wrocław, kościół pw. św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego
Selfie w ciemności
Ensemble Musikfabrik
10.09
czw.
19:00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Podróże Guliwera
Bartłomiej Nizioł / Alexander Sitkovetsky
10.09
czw.
20:00
Wrocław, Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego, Sala Kasetonowa
Kup bilet
Ostatnie bilety!
Rezonans
István Várdai / Tomasz Daroch
12.09
sob.
16:00
Wrocław, Hotel Altus Palace, Sala Lustrzana
Herr Jesu
Giovanni Antonini / Wrocław Baroque Ensemble
12.09
sob.
19:00
NFM, Sala Główna, estrada w odwróceniu
Kup bilet
Ostatnie bilety!
Rezonans
István Várdai / Tomasz Daroch
13.09
niedz.
15:00
Wrocław, Hotel Platinum Palace, Sala Noblige
Kup bilet
Ostatnie bilety!
Rezonans
István Várdai / Tomasz Daroch
13.09
niedz.
17:00
Wrocław, Hotel Platinum Palace, Sala Noblige
Kup bilet
Ostatnie bilety!
Mahler – VI Symfonia
Daniele Gatti / Staatskapelle Dresden
13.09
niedz.
19:00
NFM, Sala Główna ORLEN