Choć dość trudno zdefiniować, czym konkretnie jest Europa Środkowa oraz jej muzyka, większość z nas ma na ten temat pewne wyobrażenie. W podróż po zróżnicowanych brzmieniowo kulturach regionu, w którym leży Polska, zabierze nas NFM Orkiestra Kameralna Leopoldinum wraz ze swoim dyrektorem artystycznym Alexandrem Sitkovetskym i amerykańskim altowiolistą Paulem Neubauerem – jednym z największych żyjących wirtuozów tego instrumentu.

Przez większość XIX wieku kraje Europy Środkowo-Wschodniej znajdowały się w granicach wielkich imperiów. Z czasem potęgi te zaczęły się rozpadać, a wówczas na mapie naszego kontynentu znalazło się wiele nowych państw. Inaczej potoczył się los narodów rozproszonych, takich jak Żydzi i Romowie. Wszędzie jednak, wraz z próbami nadawania formy kulturom narodowym, kompozytorzy w duchu nacjonalizmów próbowali definiować swoiste, charakterystyczne dla tych zbiorowości style muzyczne.
W Polsce przedstawicielką nurtu folklorystycznego (choć nie tylko) była na przykład Grażyna Bacewicz. Do grupy tej (znów nie wyłącznie) zaliczyć można również urodzonego w Warszawie twórcę żydowskiego pochodzenia Szymona Laksa, więźnia obozu Auschwitz-Birkenau nr 49543. Jego III Kwartet smyczkowy „Na polskie tematy ludowe” był pierwszą kompozycją powstałą po odzyskaniu wolności. Imitację stylu żydowskiego zaś usłyszymy w dziele Maurice’a Ravela. Podczas koncertu pojawią się też autentyczne melodie rosyjskie (Czajkowski) i rumuńskie (Bartók).

Po przerwie przeważać będzie idiom „cygański”. Określenie to podajemy w cudzysłowie nie tylko dlatego, że część społeczności romskich uznaje je za obraźliwe. W salach koncertowych i na salonach fantastyczne „cygańskie skrzypce” stereotypowo symbolizowały wolność, emocjonalność i naturę, rozbudzając marzenia przedstawicieli ówczesnej restrykcyjnej kultury. Być może dlatego ową szatę przybrała absolutnie wirtuozowska Tzigane Ravela. Nosiły ją też modne na początku ubiegłego stulecia popisowe miniatury, takie jak utwory Schulenberga, Valdeza czy anonimowy Kanarek, który wymaga od wykonawcy sprawnego imitowania śpiewu ptaka.