Monumentalna bizantyjska muzyka liturgiczna zabrzmi ponownie na Wratislavii Cantans – słynny Greek Byzantine Choir wraca po kilkunastu latach na festiwal. Działający od ponad czterech dekad chór został założony przez Lykourgosa Angelopoulosa, protopsaltisa (pierwszego kantora) patriarchatów Konstantynopola i Jerozolimy oraz katedry św. Ireny w Atenach, najbardziej poważanego kantora świata prawosławnego. Pod jego kierownictwem zespół zaznajomił publiczność na całym świecie z fascynującą, liczącą prawie dwa tysiące lat tradycją wokalną greckiego Kościoła, tak inną od muzyki, którą kojarzymy z cerkwią, reprezentowaną w naszych myśleniu zazwyczaj przez rosyjskie prawosławie.

W wykonaniu Greek Byzantine Choir pod kierunkiem Georgiosa Konstantinou (który kontynuuje dzieło zmarłego już twórcy chóru) zabrzmią: fragment akatystu do Przenajświętszej Bogurodzicy, psalmy, hymn oraz doxastikon z wieczerni (odpowiednika nieszporów) na prawosławne święto Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy obchodzone w Grecji 15 sierpnia; fragmenty kanonu na święto Narodzenia Najświętszej Bogurodzicy (8 września), Trisagion, niedzielny hymn na komunię świętą oraz Kratima. Oba wymienione święta maryjne należą do tzw. dwunastu wielkich świąt Kościoła prawosławnego. Akatyst jest hymnem (a także całym nabożeństwem) do słów poezji liturgicznej – autorem tekstu najstarszego znanego akatystu (usłyszymy go tego wieczoru) był żyjący w VI wieku poeta i mnich św. Roman Pieśniarz. Ułożył swoje dzieło tak, by każda z części tekstu zaczynała się od kolejnej litery greckiego alfabetu. Słowo „akatyst” oznacza dosłownie ‘nie siedzieć’, ponieważ przez szacunek wykonuje się ten hymn zawsze na stojąco. Doxastikon, przedzielający modlitwę Chwała Ojcu, jest śpiewany w szczególnie ważne dni – jego tekst wychwala Trójcę Świętą lub świętego wspominanego danego dnia w liturgii. Trisagion to znany również katolikom hymn Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny. Jedna z wersji historii powstania tej pieśni mówi, że miała ona być śpiewem aniołów, których usłyszał chłopiec uniesiony przez burzę do nieba w czasie, gdy Konstantynopol nawiedzały trzęsienia ziemi. Mieszkańcy zaczęli modlić się tymi słowami, dodając prośbę „zmiłuj się nad nami”, i kataklizmy ustały. Kratima to kompozycja o tekście złożonym z nic nieznaczących sylab, naśladująca niezrozumiały dla ludzi śpiew aniołów – czysty wyraz chwały Boga.

Niektóre z pieśni w programie pochodzą ze Świętej Góry Athos, tzw. Republiki Mnichów, suwerennej enklawy na Półwyspie Chalcydyckim w Grecji, złożonej z mniejszych i większych monastyrów oraz pustelni. To ostoja monastycyzmu i ascezy, w której od ponad tysiąca lat według niezmiennych surowych reguł żyją mnisi ze wszystkich prawosławnych krajów (w tej chwili jest ich prawie dwa tysiące i nie mogą narzekać na liczbę powołań). Malowniczo położona góra jest też znana z rygorystycznych zasad, takich jak zakaz wpuszczania kobiet i zwierząt płci żeńskiej, brak elektryczności i telefonii komórkowej, zakaz ruchu kołowego. Tymczasem pielgrzymi, którzy mieli możliwość odwiedzić monastyry, wspominają, że na Świętej Górze Athos „każdy kamień jakby oddychał modlitwą” – miejsce to zmusza do zastanowienia się nad istnieniem nadprzyrodzoności. Pogrążeni w głębokiej modlitwie mnisi sprawiają wrażenie ludzi zawieszonych pomiędzy niebem a ziemią. I tak jak niezliczone pokolenia ich poprzedników żyją, troszcząc się o to, co wykracza poza codzienne problemy reszty świata.
Zabytkowe monastyry kryją niezwykle cenne ikony i liczne relikwie, są też skarbcem wspaniałej bizantyjskiej muzyki liturgicznej. Nabożeństwa, składające się głównie ze śpiewu, są odprawiane na Świętej Górze Athos praktycznie przez całą dobę. Dlatego też jest ona miejscem wręcz legendarnym dla miłośników chorału i dawnych tradycji liturgiczno-muzycznych, odwiedzanym również przez polskich badaczy.